DOLAR
16,3686
EURO
17,6223
ALTIN
975,32
BIST
2.450,84
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Diyarbakır
Açık
32°C
Diyarbakır
32°C
Açık
Cumartesi Açık
33°C
Pazar Parçalı Bulutlu
35°C
Pazartesi Parçalı Bulutlu
35°C
Salı Az Bulutlu
34°C

Türkiye Hewlêr ile Bağdat arasındaki her anlaşmada engel olacaktır’

Türkiye Hewlêr ile Bağdat arasındaki her anlaşmada engel olacaktır’
22.02.2022
0
A+
A-

Başûrê Kurdistan’ı nasıl bir geleceğin beklediği konusunda kimsenin net bir cevap veremeyeceğini belirten Gazeteci yazar Rewşen Qasim, Bağdat ile Hewlêr arasındaki petrol ve gaz meselesinin çözülmemesi halinde krize doğru sürükleneceğini söyledi.

Gazeteci yazar Rewşen Qasim, Türk devletinin Bağdat ve Hewlêr arasındaki petrol ve gaz sorununun çözümü önünde engel olduğunu ifade etti. Gazeteci bu durumun nedenini ise Irak Yüksek Federal Mahkemesi’nin 15 Şubat’ta aldığı kararı gösteriyor. Kararda Başûr hükümetinin 2007 yılında çıkardığı petrol ve gaz yasasının federal yasaya aykırı olarak değerlendirildi.Mahkemenin kararı, 2012 ve 2019 yıllarında merkezî hükümetin petrol bakanı tarafından yapılan şikayet başvurusunun ardından geldi. Mahkeme Başûr hükümetinin petrol için yabancı bir ülke ya da şirketle yaptığı anlaşmaların geçersiz olduğu kanaatine vardı. Söz konusu anlaşma da Türk devletiyle imzalanmıştı. Mahkeme ayrıca Irak hükümetinin, Başûr hükümetinin yaptığı petrol ve gaz anlaşmalarını denetlemesine izin verilmesi gerektiğini belirtti.Başûr hükümeti 2012 yılında bölgeden çıkarılan ham petrolü Türk devletine ihraç etmeye başlamış, Türk devleti de bu petrolü küresel pazarda sattığını açıklamıştı. Haziran 2014’te Neçirvan Barzani, Başûr parlamentosunda yaptığı konuşmada Türkiye ile enerji konusunda 50 yıllık sözleşme imzaladıklarını, gerekirse bu sürenin uzatılabileceğini söylemişti.

KARARIN ZAMANLAMASI

Irak Federal Yüksek Mahkemesi’nin kararını açıklaması ile Erdoğan-Barzani görüşmesinin eşzamanlı gerçekleştiğine dikkat çeken Rewşen Qasim, “Kürdistan bölge hükümetinin Türk devletine doğalgaz verme niyeti ve Erdoğan’ın da bu ülkeden doğalgaz alacaklarını açıklamasının ardından mahkemenin kararını açıkladığını tahmin ediyorum” dedi.Rewşen Qasim, Türk devleti ile Başûr hükümeti arasındaki doğalgaz anlaşmasının Bağdat’ın onayı olmadan gerçekleştiğini belirterek mahkemenin kararına ilişkin şunları söyledi: “Mahkemenin kararı, bölge hükümetinin 2025’e kadar sürdürmeyi planladığı Türkiye’ye doğalgaz nakli projesine tepki olarak geldi. Uzmanlara göre Irak ve bölgenin elektrik, gaz ve benzeri enerji ihtiyaçları için doğalgaza ihtiyaç duyduğu bir zamanda Türkiye’ye gaz verilmesi, hem Irak hem de bölge için ağır maliyetli olacak.”Söz konusu sorunda Irak hükümetinin de büyük sorumluluğu olduğunu kaydeden Rewşen Qasim, Nuri El Maliki hükümetinin 2007’ye kadar petrol ve doğalgaz hakkında kanun çıkarmadığını, bu nedenle Başûr hükümetinin de yabancı şirketlerle anlaşma sağlayabileceğinin önünün açıldığını söyledi. Qasim, söz konusu kararın aynı yıl anlaşmalardan sonra ’22 sayılı karar’ olarak çıkarıldığını da sözlerine ekledi.Rewşen Qasim, devamla Irak anayasasının 112’nci maddesine dikkat çekerek şöyle konuştu: “Söz  konusu maddeye göre Bağdat ile bölgeler ve valilikler arasında petrol zenginliğini geliştirmek ve buna yatırımı teşvik etmek için stratejik politikanın oluşturulmasına katılım vurgulanıyor. Bununla birlikte Bağdat’ın özerk bölgelerde petrol ve doğalgaz denetimi yapma hakkı bulunmuyor. Yani Bağdat ile Hewlêr arasındaki enerji sorununu çözecek yasayı çıkarma sorumluluğu Bağdat’a aittir.

PETROL GELİRLERİNE NE OLDUĞUNU KİMSE BİLMİYOR

Başûrê Kurdistan’da petrol ticaretinin yıllık geliri 8 milyar doları buluyor. Bu miktarın yarısı petrol çıkaran şirketler arasında bölüşülürken kalan miktarın nereye gittiğini kimse bilmiyor. Konuya ilişkin Rewşen Qasim, “Bölge petrol ve doğalgazı konusundaki muğlaklık ve Türk devleti ile yapılan yarım asırlık gizli sözleşme nedeniyle bu sorunun cevabını kimse veremez” değerlendirmesinde bulundu.Mahkemenin kararından sonra Başûr hükümetinin gaz ve petrol ve oranlara göre bölgelere dağılımı ile Kürtler, hükümete giden petrol gelirlerini ve gelirin nasıl harcandığını öğrenebilmesi öngörülüyor. Rewşen Qasım konuşmasını söyle sürdürdü, “Sadece Kürdistan bölgesi halkı değil, devlet yönetimi içinde olan yolsuzluklardan kaynaklı Irak halkı da onurlu yaşamdan mahrum bırakılmaktadır. Irak’taki petrol dosyasının yönetimindeki sorun, Irak hükümetinin karşı karşıya olduğu en önemli sorunlardan biridir ve geçmişi 2003 yılına dayanmaktadır. Ayrıca 2005 yılında referanduma sunulan Irak federal anayasasına göre anayasanın içeriği konusunda da farklı açılardan farklı görüşler var.”

BAĞDAT GAZ KONUSUNDA KÜRDİSTAN BÖLGESİNE TAVİZ VERMİYOR

Irak Federal Yüksek Mahkemesi aldığı kararın Kürdistan bölgesine ekonomik ve siyasi etkisini değerlendiren Rewşen Qasim şunları söyledi: “Amerika Ortadoğu Araştırma merkezine göre Irak doğalgazının durumu farklıdır. Ülkede büyük miktarda doğalgaz olmasına rağmen, bu potansiyelin büyük kısmı kullanılamıyor. Bu nedenle enerji ihtiyaçlarını karşılamak için sırtını komşu devletlere dayıyor. Kürdistan bölgesindeki gaz verileri bu rekabete temel bir çözüm oluşturacaktır. Ya da Bağdat bu gazdan elini çekmez. Bu da şunu gösteriyor; eğer Bağdat ve Hewlêr bu konuda somut bir anlaşmaya gitmezlerse durum gerilime doğru gider.‘

TÜRK DEVLETİ OLASI ANLAŞMALAR ÖNÜNDE ENGEL OLACAKTIR

Bağdat ve Hewlêr arasında eğer bir anlaşma olması, doğalgaz ve elektrik sorununun çözülmesi ve her iki hükümetin bazı konularda uzlaşması bazı sorunlara çözüm getirecek ve böylece yıllık bütçe üzerinde değerlendirme yapılabilecek” diyen Rewşen Qasim Konuşmasının sonunda, şunları söyledi: “Fakat Türk devleti Bağdat ve Hewlêr arasındaki olası herhangi bir anlaşmada engel olacaktır. Çünkü Hewlêr hükümetiyle yaptığı anlaşmayla gaz ve petrolü kolaylıkla almaktadır.”

ANHA

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.