DOLAR
18,6394
EURO
19,6419
ALTIN
1.080,81
BIST
5.046,19
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Diyarbakır
Az Bulutlu
14°C
Diyarbakır
14°C
Az Bulutlu
Cuma Açık
16°C
Cumartesi Parçalı Bulutlu
13°C
Pazar Az Bulutlu
12°C
Pazartesi Az Bulutlu
12°C

KANADA DA YENİ YAŞAM-3

KANADA DA YENİ YAŞAM-3
27.11.2020
0
A+
A-

MİTHRA ÇİYAYÎ

HOMELESS GÖLGESİNDE CN TOWER ( 3)
İlk bakışta bu temel talekleri çok haklı görünsede sorun evsizlerden çok sistemlerin
evsizler karşısında yeterli duyarlılığı göstermemesinden kaynaklanıyor. Sosyal alanda
büyük bir yara olan evsizlerin durumu gittikçe çüzümsüz bir hal aldığı ve her geçen gün
evsiz insan sayısı da artarak devam ediyor. Kapitalizmin en büyük hindikaplarından biri
olan ve çüzümsüzlükte ısrar ilerki dünem için acil sinyal veriyor. Toplusal olayların,
ırkçılığın ve ötekileştirmeyi de besleyen bir kaynak.
Kanada da bu anlamda bir çok ölkeden farklı olsada temel sorunlar yumağında diğer
ülkelerden çok farklı değil. Bugun büyük şehir merkezlerinde başlayan sorun yarın diğer
bülgelere de taşınması kaçınılmaz. Her belde, her mahelle ve her sokak kendi ailesinin
güvenliğinde endişe ederse ve devlet yeterli duyarlılığı güstermese sokak sürtüşmeleri ve
çatışmalarını da birlikte getirecek.
Sanırım soruna yanlış bakış sorunun da çüzümünü geçiktiriyor. Soruna sadece güvenlik
ekseninde bakmak sorunun çüzümüne katkıdan çok sorunu dahada karmaşık hale
getirecek. Biz yine de kanada da yaşayan halklar için genel istatisklere de bir göz atalım.
Genel istatisklere bakalırsa Kanada dünyada en güveni ülkelerin içinde ilk 15 içindedır.
Kanada’nin neresinde dolaşırsanız dolaşın kendinizi hep gövende hissediyorsunuz. Tabi
bu hiç bir kırminal suçun işlemediği anlamina gelmez. Ancak az gelişmiş ülkelerle
kıyaslandığında burada işlenen kirmanal suçlarla kıyaslamamaz. İnsanlar özellikle kadın
ve çocuklar hatta doğada özgürce yaşayan hayvanlar bile özgürce yaşamlarını
sürdürürler. Geyikler çiflik bahçelerine girer, kazlar, ördekler ve hindiler sokak ve
caddelerde gezer ve şehrin parklarında serbetçe dolaşırlar. Kimse onlara dokunmaz ve
dokunmakta cezai müide getirir. Bazen tırafiğin tamamıyla durduğuna tanıkık edersiniz
orada mutlaka ördekler geçiyordur. Sallana sallana hiç acele etmeden karşıdan karşıya
geçerler. Sincaplar ise yaşamın her alanında varlar. Şehrin en karabalık parklarında,
çatılarda ve her evin bahçesinde rahatça yaşamlarını sürdürürler ve çokta arkadaş
canlısıdırlar. Bazen trafık kazalarına sebep olmalarını saymasak mükemel hayvanlardır
diyebiliriz. Kısacası burada yaşam bir çok ülkeyle kıyaslammayacak kadar rahat ve
güvenlidir. En azindan ben öyle hissediyorum.
Ortalıkta gezinen sessiz avareler olduğu gibi sesli konuşan, sesini gereğinden fazla
kaldıran ve hatta kendi kendine köfür eden insanlara raslamanız mümkün. İlk gürünüşte
insanın ürkütsede zamanla onlara alışıyor ve yanınızdan geçerlerken kendinizi yana
çekme gereği duymuyorsunuz.

Merkezde çalışan karavatlı, kelli felli gürünen ve ellerinde Ceymis Bond çantası taşayan
bir çok insan kendine kahve alırken evsizleri ve bu kendi kendinin katili avereleri de
düşünüyor. Onlara kahvenin yanında bir de atıştırmalık birşeyler alıyorlar. Bunu evsizler
sorduğumda aynen şunu söylüyorlar, ‘biz evsizler insanlara çok büyük bir iyilik
yapıyoruz.’ Gülerek nasıl diye sorduumda ise ‘onların kendi vicdanlarını rahatlatmasını
sağlıyoruz’ Diyor ve ekliyor ‘özellikle yaşlı olanların’ diyor. Ona katılmamak mümkün
değil ancak istemesem de bir ekleme yapmak zorundayım. Sadece bireyler mi vicdanını
rahatlatmaya çalışıyor yoksa bir bütün olarak toplum mu? Devletlerin vicdanı olmaz.
Ancak devletleri oluşturan halktır. Halk vicdanını sorgulaması sistemdeki tıkanıkların
hesabını sormasa, sorgulamasa bireyin vicdan sorgulaması dilenciliğin artmasından öte
bir yarar sağlaya blir mi?
Toplum kendi vicdanını sorgulamadan, Devletlerin sunduğu en ufak imkanlar bile toplum
gözünde bir yüce bir yere sahip olur. Toplum, Devlet ve birey birlikte bir sorgulamanın
içine girerse bir çok proplemin çüzülmesi çok daha rahat ve kalıcı olmaz mı?
Onlarla konuşmak reportaj yapmak veya resim çekmenin bir bedeli var. Onlara bir miktar
para vermek zorundasınız. Bir reportaj en az bir yüz dolara patlar. Bir çoğuda dürüst
davranmıyor her gazetecinin duymak istediği ve her okuyucunun okumak istediği şeyleri
söylüyorlar. Onlarda kısa günün karına bakarak resim çekmek isteyen, onların sorunlarını
dile getirmek veya canlı reportaj yapmak isteyenlerden para koparmak derdindeler.
Ancak onlara bir kaç defa yemek alırsanız, siğara ikram ederseniz veya kriz düneminde
imdatlarına yetişseniz olay farklılaşıyor. O zaman birza daha samimi davranıp gerçek
hikayelerini anlatabilirler. Yinede bir çoğu aileleriyle ilgili bilgi vermekten kaçınıyor.
Çünkü en çok onlar biliyor ki aileleri onlardan utanıyor. Utanmasa bile hiç bir aile ana,
baba veya çocuklar babalarını bu şekilde görmek istemez. Tabi istisnalar hariç. O
istisnaların bir kısmı aile içinde cinsel istismara uğramış veya üvey anne- babasından
kaynaklı şiddetli geçimsizlik ve sokağa brakılmayla sonuçlanmış vakalardır. Burada her
ne kadar devlet o durumlarda çocuklara sahip çıkıyorsa bu alanda devletin sahiplenmesi
yeterli olmuyor. Burdaki shelter’lerin durumu içler açısı. Çok yoğun bir talep var ve
devlet yeterli istihdamı sağlayamıyor.
Bütün ülkelerde olduğu gibi kökünden toprağından koparılıp kutuplarla kardeş olan
Kanada da mülteci olmak zor. Ülke özlemi geride bıraktıklarınızı saymıyorum bile.
İş, aş ve ev sorunu ülkeye adım atar atmaz başlıyor. Burada kiliseler, dernekler ve
vakıflar mülteciler için nefes görevi görüyor desen abatmış olmayız. Özellikle
kiliseler ve vakıflar din dil ırk ayırımız gözetmeden mültecilere el uzatıyor. Ancak
onlarında yetmediği bir çok alan var ev gibi.
Kanada da ne yazık ki ev kiralamak almaktan daha zordur desek inanın ki
abartmamış oluruz. Birim ilk geldiğimiz dönemlerde 15-20 yıl önce ev sorunu ve
ev kiralama sorunu bu denli zor değildi. Şimdi bir daireyi veya müstakil evi
kiralamanız için çalıştığınıza dair resmi belge olması, kredi rekorunuzun iyi
olması ve maaş bordonuzun en az 3000 doları göstermesi gerekiyor. Ve yine bazı
bölgelerde bunlarda yetmiyor sizden kefil talep ediyorlar. Sizden istenilen

belgelerin aynisi kefil olacak kişi için de isteniyor. İlk başta bazı arkadaşlar bunu
normal görebilir ancak yeni gelen bir mülteci için bunları temin etmek hiçte kolay
değil. Bir defa öncelikle sizin mülteci işlemlerinizin başlaması gerekir ki bu bazen
birkaç ayı buluyor. Çalışma izninin gelmesi ise en az üç dürt ay gerekir. Yeni
gelen biri için kredi zaten Allah’a emanet. Bu koşullarda tabi ki yine eş dost
arkadaş veya politik geçmişiniz varsa, sistem tarafından ötekileştirenlerin
sınıfındaysanız yoldaşlar ihtiyacınız olacak. Aksi halde Akraba, eş, dost veya
hemşeriye ihtiyacınız olacaktır ki bu da yeni gelen her mülteci için geçerli
olmayabilir..
Bütün bunları ilk adapta çözüp sosyal yardım alsanız da, alacağınız yardım ancak kiranızı
ödemeye yetecek. Tabi yeterse, malumunuz Toronto’da kira fiyatlarında ki artış dudak
uçuklatıyor. Burada bir parantez açmak zorunda hissederek yukarıda da belirtiğim gibi
bir daha anlatayım.
Toronto’da paranız olsa bile ev kiralamanız bayağı zor. Kiralama işlemleri o kadar çok ve
bıktırıcı ki, ev alsanız ancak bu kadar uğraşırsınız. Ev kiralamak isteyen şahsın krdi skoru
iyi olmak zorunda ki, yeni gelen bir mülteci için bu mümkün değil. Zira henüz banka
hesabınız bile yok, olsa bile kredi oluşturacak kadar bir çalışmanız yok. Krediniz yeterli
değilse kefil istiyorlar buda kefil olan için ev kiralamakla eş değerdedir. En ufak bir
gecikmede bile bu sizin olmayan kredinizi ve size kefil olanın kredisini etkiliyor. Ondan
dolayı da en ufak bir gecikmeden kiralayandan önce kefili uyarıyorlar. Kefil bulduysanız
çalışma koşulları önünüze çıkıyor ki çalışma izni olmadan resmi anlamda, çekli
çalışamasınız. Keş çalıştığınızda bu size kredi sağlamadığı gibi ev kiralama konusunda da
bir yardımı dokunmuyor. İşin gerçekliği Kanada da iyi bir kredi skorunuz yoksa sizde
yoksunuz desek abartmamış oluruz. Bütün bu anlattıklarımız aslında Kanada da
karşılaşacağınız zorlukların küçük bir bölümünü oluşturuyor.
Yukarıda da belirtmeye çalıştık Dünyanın neresine giderseniz gidin az ama çok bir çok
engel ve zorlukla karşı karşıya kalırsınız. Mülteci ve göçmenlik konusunda Kanada
Dünyada sayılı ülkelerden biridir.
Parantezimizi kapatıp yolumuza devam edelim.
Yeni gelen mülteci arkadaşlarımız ev sorununu çözdükten sonra da elinde bir birikimi
yoksa yasal çalışma izni alıncaya kadar keş bir iş bulmak zorunda. Ha bulamadıysanız,
gerek kiliseler, gerekse yiyecek bankaları ve bazı sosyal kurumlar size yaşamınızı
sürdürmeniz için yardımcı olmaktadır, bu anlamda Kanada bir cennet diyebiliriz. Başta
kiliseler olmak üzere bir çok kurum veya bireyde size yardımcı oluyor veya yardımcı
olacak adres güsterebiliyor.
Şaltere gitmek zorundasınız. Orası da ayrı bir dert.
Bütün bunun yanında birde şaltere gitmek zorunda kalıyorlarsa bu defada orada ki
zorluklarla karşı karşıyadırlar. Çünkü güçmenlere ait şalter veya ev yok, yukarıda da
belirtiğim gelenler diğer Kanada’lılarla birlikte şalter denilen evlere yerleştiriyorlar ve

orada her kültürden, her dinden insan olduğu gibi her meslekten ve her mesleksizlikten
insanda var. Ceza evinden çıkıp ev bulamayanlar, eşi tarafından polis zoruyla evden
atılanlar hep birliktedirler. Her odaya iki kişi düşüyor ve yer olmadığı zamanlar yeni
gelenler koridorlarda da yatmak zorunda kalabiliyorlar. Orada drak kullananlar, hırsızlar
ve her türlü karanlık işlere bulaşmış insanlarlada karşılaşabilirler. Kısacası her türten
sağlıklı, sağlıksız insanın bir arada kalması bereye yardımla birlikte bir çok riski de
birlikte taşıyor. Hırsızlık, sabıkalı, mande bağımlısı ve sıradan insanların ayni koğuşta
ayni odada, ayni ev veya apartmanlarda kaldığını düşününü ve kararı siz verin. İlerki
dünemlerde yine bu konuya düneceğiz. Kanadanın en büyük sorunlarından biri olan
evsizler sorunu, yeterli ihtisam sağlanmadıkça ve mülteci akımı sürdükçe de giktikçe
büyüyecek gibi. Tabi ki Kanada devleti yeterli tedbirleri almasa…
Kanada toplumunun en çok sevdiği şey ise insanların inandıkları meslekler için verdikleri
azimdir. Burada hiç bir mesleğin küçümsendiğine tanık olmadım. İster sokaklarda demir
toplayım, ister çöpçü olun, ister bakan olun. Aranızda mesleki anlamda bir üstünlük
sözkonusu olamaz. Ötünlük sağlamaya veya ona güre davranmaya kalkıştığınızda
hiçde hoş olmayan tepkilerle karşılaşabilirsiniz.
DEVAM EDECEK

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.